Πολλά χρόνια πριν, έγραφα για τη πολιτιστική διάσταση της κρίσης που για μεγάλο διάστημα την επισκίαζε η ίδια η οικονομική κατάρρευση. Κυρίως για την επιρροή της οικονομικής και πανδημικής κρίσης στις συμπεριφορές. Λοιπόν, σήμερα τα μαζικά φαινόμενα βίας σχετίζονται με την οικονομία; Ή εκφράζουν έναν βαθύτερο κλονισμό; Αυτό που… διαταράσσει την ηρεμία, που οδηγεί σε μαζικοποίηση των βίαιων συμπεριφορών είναι η οικονομική αβεβαιότητα; Το ότι καθετί μπορεί να είναι μια καλοστημένη παγίδα, το ότι κάθε ρύθμιση, κάθε κουβέντα, κάθε παρουσία άλλου εκλαμβάνεται ως εχθρική προς εσένα είναι απόρροια της οικονομικής αβεβαιότητας; Τι κλόνισε η χρεοκοπία της χώρας και η οικονομική σύνθλιψη των πολιτών; Τις μίνιμουμ σταθερές. Έχει συντριπτικά επικρατήσει η πεποίθηση ότι όλοι κλέβουν, ότι το πολιτικό σύστημα λέει άλλα από αυτά που εννοεί, ότι οι νομοθετήσεις πάντα εξυπηρετούν κολλητούς, ότι ο οποιοσδήποτε διακρίνεται κάπου έχει σίγουρα «μέσον», ότι ο οποιοσδήποτε έχει σταθερό στόχο «να σου φάει λεφτά» κ.λπ. Άπειρες εκδοχές της εδραιωμένης πεποίθησης. Σε μεγάλο βαθμό δεν είναι ανακριβής, είναι όμως επικίνδυνη στην απολυτότητά της. Αν ο κόσμος είναι μορφή απειλής, δεν αναζητάς την ανατροπή του αλλά την έκλειψή του. Η οικονομική έκπτωση σίγουρα ασκεί την επιρροή της στις συμπεριφορές. Για παράδειγμα, εκρήξεις ενδοοικογενειακής βίας συχνά έχουν οικονομικά αίτια. Όμως και οι συμπεριφορές που εξελίσσονται σε κουλτούρα, σε αντιλήψεις, οι οποίες επηρεάζουν και την παραγωγή και την ευρύτερη εργασιακή κουλτούρα και την κουλτούρα οικονομίας. Θέλω να πω ότι η λογιστική ερμηνεία της οικονομίας εξαφανίζει την οικονομία ως πολιτιστικό μέγεθος. Και αυτό έχει παγιδεύσει και την Αριστερά, που ατυχεί συχνά στις ερμηνείες της. Φαίνεται ότι έχουμε μια αλυσίδα με συνεχόμενη σύμπλεξη κρίκων οικονομίας-βίας, μια αλυσίδα με ενωμένες άκρες. Όλα ενώνονται και αλληλοτροφοδοτούνται.